Ringslangen en dijkversterking Marken

De ringslang is één van de drie slangensoorten die Nederland rijk is[1]. De ringslang is een heel bijzondere slang. Hij is niet giftig en houdt zich op in Waterland.  Het is een prachtig dier met een mooie tekening op rug en flanken. Hét herkenningskenmerk is de duidelijke gele of lichte ring achter de kop (foto 1). 

Met name dijktracés aan het Markermeer en de Gouwzee zijn in trek omdat dit de hooggelegen plekken zijn waar de ringslang gemakkelijk kan overwinteren. Deze plekken zijn vorstvrij en droog. De ringslang is zo bijzonder dat deze beschermd is in de Wet Natuurbescherming[2]. De slang is opgenomen op de Rode Lijst en staat als ‘gevoelig’ omschreven. Dit betekent dat de aantallen redelijk stabiel blijven maar dat de toekomst van de slang sterk afhangt van de voedselsituatie in de verspreidingsgebieden[3]. Op Marken komen overal winterverblijven voor.  Onderzoek heeft uitgewezen dat de meeste winterverblijven voorkomen tussen Rozenwerf en het Paard en tussen de haven en de Bukdijk. 

De Omgevingswet schrijft voor dat winterverblijven van de ringslang niet beschadigd of vernield mogen worden, hoe klein of groot de gebieden ook zijn. Als dit wel gebeurd, zoals bij de dijkversterking, dan zijn maatregelen nodig om het verlies aan habitat te compenseren. De aannemerscombinatie Hof op Marken heeft hiervoor nu al bakken in het talud aangebracht om ervoor te zorgen de slangen deze nieuwe tijdelijke locaties kunnen vinden. Dit schrijft de wet voor. De bakken doen dus dienst als alternatief winterverblijf en zijn met breukstenen opgevuld (foto 2 en 3). Er worden in de permanente situatie nog aanvullende maatregelen in de nieuwe dijk ingepast (waaronder dus de bakken). De tijdelijke bakken worden na de dijkversterking gewoon teruggeplaatst en gaan dus niet verloren.

Overigens worden met de dijkversterking ook natuurvriendelijke oevers aangelegd waar de ringslangen van kunnen profiteren.

 

[1] In onze contreien zullen we de adder en de gladde slang niet tegenkomen.

[2] Wet Natuurbescherming: beschermingsregime ‘andere soorten.

[3] Gebieden waar grote populaties ringslangen voorkomen zijn het Amsterdamse Bos, Waterland en Watergraafsmeer.